Czy właściciel prywatnego terenu może odholować lub zablokować cudzy samochód?

Przepisy Prawa o ruchu drogowym stosuje się przede wszystkim na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu. Mogą mieć one znaczenie także na drogach wewnętrznych, prywatnych parkingach, terenach osiedli, sklepów czy biurowców — zwłaszcza wtedy, gdy teren został prawidłowo oznakowany znakami drogowymi albo gdy chodzi o uniknięcie zagrożenia bezpieczeństwa osób.

W praktyce oznacza to, że na prywatnym parkingu nie zawsze panuje pełna dowolność. Jeżeli zarządca terenu wprowadził prawidłowe oznakowanie, np. zakaz postoju, zakaz zatrzymywania się, strefę ruchu albo informację o możliwości usunięcia pojazdu, kierowca powinien się do tych zasad stosować.

Jeżeli pojazd został pozostawiony w miejscu, w którym prawidłowo ustawiony znak informuje o możliwości usunięcia pojazdu na koszt właściciela, pojazd może zostać odholowany. Nie oznacza to jednak, że właściciel prywatnego terenu może zrobić to samodzielnie. Usunięcie pojazdu następuje w trybie przewidzianym w przepisach, a dyspozycję usunięcia pojazdu wydaje uprawniony organ.

Nieprawidłowo zaparkowany pojazd może zostać również unieruchomiony przez założenie blokady na koło, jeżeli został pozostawiony w miejscu, w którym postój jest zabroniony, ale jednocześnie pojazd nie utrudnia ruchu i nie zagraża bezpieczeństwu.

Do takich działań uprawnione są jednak właściwe służby. W przypadku odholowania pojazdu dyspozycję może wydać m.in. Policja albo straż gminna/miejska — w zależności od podstawy usunięcia pojazdu. Blokadę na koło może natomiast założyć Policja albo straż gminna/miejska. Właściciel terenu, zarządca parkingu, ochrona obiektu czy administracja osiedla nie powinni samodzielnie zakładać blokady ani zlecać odholowania pojazdu poza trybem przewidzianym w przepisach.

Samodzielne działanie właściciela terenu

Samodzielne założenie blokady przez właściciela terenu albo samodzielne odholowanie cudzego pojazdu może naruszać prawa właściciela samochodu i narazić właściciela terenu na odpowiedzialność cywilną. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której kierowca zostaje faktycznie pozbawiony możliwości korzystania z pojazdu albo ponosi szkodę, np. koszt lawety, uszkodzenia pojazdu lub inne straty.

Właściciel pojazdu ma prawo korzystać ze swojej rzeczy. Założenie blokady albo odholowanie samochodu uniemożliwia mu korzystanie z auta przynajmniej przez pewien czas. Dlatego takie działania mogą być podejmowane tylko wtedy, gdy pozwala na to ustawa i gdy wykonuje je uprawniony organ.

Dlatego właściciel prywatnego terenu powinien przede wszystkim zadbać o prawidłowe oznakowanie parkingu lub drogi wewnętrznej, a w razie naruszeń zwrócić się o interwencję do Policji albo straży gminnej/miejskiej. Może też stosować rozwiązania organizacyjne, np. regulamin parkingu, szlabany, identyfikatory dla uprawnionych użytkowników albo dochodzenie roszczeń cywilnych, jeżeli bezprawne parkowanie spowodowało szkodę.

Podsumowując: właściciel prywatnego terenu nie powinien samodzielnie zakładać blokady na cudzy samochód ani samodzielnie go odholowywać. Takie działania mogą być podejmowane przez uprawnione służby i tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach.